Inmiddels zijn we zo ver dat bijna elke Nederlander graag groene stroom wil. Heel veel mensen zien in dat de fossiele brandstoffen opraken en dat we moeten overstappen op duurzame vormen van energie. 63% Van de Nederlandse huishoudens heeft zelfs al groene stroom. Dat klinkt geweldig toch? Klinkt ja, want het is helemaal niet zo geweldig als het klinkt.

Steeds vaker hoor je in het nieuws, dat groene stroom helemaal niet zo groen is als de energieleveranciers het voordoen. Het is een verhaal wat niet klopt. Want in Nederland wordt momenteel maar 18% groene energie opgewekt. Waar komt de rest van die groene stroom dan vandaan?

Omdat wij altijd alles graag willen weten, zochten we dit tot op de bodem uit en zetten het voor je op een rijtje. Zodat, als je echt groene stroom wilt, je precies weet waar je op kunt letten. En waar je kunt opzoeken waar je terecht kunt voor echte groene stroom.

groene stroom2
Er is wind genoeg in Nederland, tijd voor meer investeringen in groene windenergie.

Wat is groene stroom en grijze stroom?

Groene stroom is stroom die komt van een bron die hernieuwbaar is of nooit opraakt. Daarnaast is er bij groene stroom geen netto CO2 wat in de atmosfeer terecht komt. Hierdoor draagt het dus niet bij aan verdere klimaatverandering. 

Een andere voorwaarde is dat de energieproductie niet vervuilend is en de omgeving niet aantast. Als je dit zo leest kun je concluderen dat zon, wind en water groene stroom kunnen opwekken. 

Grijze stroom is eigenlijk het tegenovergestelde van groene stroom. Dit is niet duurzame, maar milieuvervuilende stroom die wordt opgewekt in bijvoorbeeld kolencentrales. Hiervoor worden fossiele grondstoffen gebruikt. Die langzaam maar zeker opraken en waarbij, bij de productie van stroom, veel uitstoot van CO2 plaatsvindt. 

Sjoemelstroom en certificatenhandel

In Nederland krijgen veel mensen eigenlijk grijze stroom, terwijl ze een contract hebben waarin staat dat ze groene stroom krijgen. Hoe kan dat nou?

Als energie groen wordt opgewekt krijgt deze stroom een certificaat: een Garantie van Oorsprong (GvO). En in deze GvO’s is een levendige handel. Een concreet voorbeeld zijn energiecentrales in Noorwegen. In Noorwegen wordt alle energie groen opgewekt met waterkrachtcentrales. Het is dus in Noorwegen helemaal niet belangrijk, groene stroom is geen ding. Dit komt omdat alle stroom daar altijd al helemaal groen is.

In Noorwegen hebben de energieleveranciers daarom enorm veel van die GvO certificaten, die totaal onbelangrijk (dus niet waardevol) zijn daar. Terwijl in landen als Nederland, deze certificaten wel belangrijk en waardevol zijn. Dus wat gebeurd er? De Nederlandse energieleveranciers kopen in Noorwegen, voor veel geld, van die certificaten. Maar de stroom die daar groen wordt opgewekt komt niet naar Nederland, die blijft gewoon daar. Het is niet zo dat Noorwegen extra groene energie opwekt en dit via netwerken in Nederland terechtkomt. Ze gebruiken de energie zelf, maar verkopen alleen de certificaten door.

Door deze GvO-certificaten lijkt het of de leveranciers in Nederland groene energie verkopen. Deze certificaten zijn veel goedkoper voor de Nederlandse energiebedrijven dan investeren in windmolen- of zonnepaneelparken op eigen bodem. Daarom worden ze heel veel gekocht.

Hieruit blijkt dat het groene stroom verhaal in Nederland dus vaak nog een leugen is. De energiemaatschappijen verkopen nog steeds hun grijze energie, maar doen alsof dat groen is. Doordat ze van die GvO’s hebben gekocht. Alleen in Nederland mogen ze het dus gewoon groene stroom noemen. Want ja, die certificaten he? Maar wat je eigenlijk koopt is grijze, vervuilende energie met een groen certificaat. Helemaal niet zo groen. Vandaar de term sjoemelstroom.

groene stroom3
Zonnepaneelvelden zorgen in Nederland voor echt groene stroom.

Is groene stroom echt duurzaam?

Groene energie kan uit een heleboel bronnen voortkomen. Bijvoorbeeld uit: windmolens, zonnepanelen, biomassa, waterkrachtcentrales, kerncentrales. Maar niet al deze energie is even groen en duurzaam natuurlijk. De energie die voorkomt uit wind, water en zon, is echt groen en duurzaam. Maar van windmolen- en zonnepaneelparken zijn er in Nederland nog lang niet genoeg om iedereen die wil van groene energie te voorzien.

Daarom wordt in Nederland ook biomassa verbrand. De Europese regelgeving heeft bepaalt dat het verbranden van biomassa onder de noemer van groene energie valt. Maar biomassa is eigenlijk een beetje het grijze broertje van de groene energie.

Levert biomassa ook groene stroom?

Biomassa is organisch materiaal: bijvoorbeeld houtafval, inhoud van een composthoop en mest. Het idee is dat deze materialen vanzelf weer bijgroeien. En dat er dus hernieuwbare bronnen gebruikt worden voor het opwekken van energie. Er komt bij de verbranding van deze materialen wel CO2 vrij, maar dat wordt gecompenseerd oor het aanplanten van bomen.

De realiteit is jammer genoeg veel minder duurzaam. Het laten groeien van een stuk bos duurt natuurlijk veel langer dan het verbranden van een stuk bos. Wanneer het opwekken van ‘groene energie’ uit het verbranden van biomassa dus te snel gaan, hebben we straks geen bossen meer over.

Nederland heeft bij lange na niet genoeg biomassa om ‘groene stroom’ op te wekken. Daarom halen we ‘biomassa’ uit de Verenigde Staten. Daar worden als een malle bossen gekapt en met (vervuilende) boten vervoerd naar Nederland. En als wij die bomen dan verbranden als biomassa, valt het onder de noemer van groene energie, en telt de vervuiling van het vervoer niet mee. Wij verbranden dus vers gekapt hout uit Amerika op om groene energie op te wekken voor een beter klimaat……. En volgens de normen is dit dus helemaal ok en telt het als groene energie.

Verschillen tussen energieleveranciers

Overstappen van leverancier is een van de makkelijkste dingen als je een stap richting een duurzamer leven wilt zetten. Het is een kleine moeite moet een groots effect. Je hoeft niets te doen. Het stroomnet is voor iedereen hetzelfde. Alle stroom (groen en grijs) komt door hetzelfde netwerk bij iedereen binnen. Maar jij bent degene met het geld.

Je kunt heel bewust een keuze maken aan wie jij je geld wilt geven. Door te (blijven) kiezen voor sjoemelstroom verandert er niets aan het produceren van groene stroom. Je koopt eigenlijk een nep-product. En geeft leveranciers het gevoel dat ze dus goed bezig zijn met hun ‘greenwashing’. Daarnaast spoor je de leveranciers niet aan om te gaan investeren in nieuwe energiebronnen.

Kies je voor groene energie uit wind of zon, dan zorg je waarschijnlijk voor dat er een grote vraag hiernaar komt, waardoor de energieleverancier hierin moet investeren. Ook kiezen voor een bedrijf met een echt groen beleid kan verschil maken. Dus niet een bedrijf met aan de ene kant groene energie, maar die aan de andere kant nog kolencentrales bouwt bijvoorbeeld. Een kolencentrale staat er nog wel 40 jaar en al die tijd zal het bedrijf dus met certificaten bezig blijven in plaats van met echt groene energie.

groene stroom1
We hebben als mens veel stroom nodig, dat moeten we ook groen kunnen regelen.

Overstappen

Het heeft sowieso zin om elk jaar over te stappen. Dit bespaart je behoorlijk wat geld. Maar je kunt dan ook per jaar de meest duurzame en groene keuze maken. Op de groene energievergelijker kun je bekijken wat de beste keuze is voor jouw huishouden. De Consumentenbond, Greenpeace, Natuur & Milieu en WISE doen elk jaar onderzoek naar de duurzaamheid van de Nederlandse stroomleveranciers.

Je hoeft het dus niet eens meer allemaal zelf uit te zoeken. Dat wordt voor je gedaan. En omdat de vraag naar groene, duurzame energie steeds groter wordt, worden bedrijven (al dan niet gedwongen) om veel transparanter te zijn. Wat natuurlijk een hele goede zaak is.

De aanbieders met de hoogste score investeren hun winst weer in duurzame energiebronnen. Er zijn een aantal maatschappijen die een 10 scoren! Makkelijker kan niet dan om daar naar toe over te stappen. Dit zijn Easy Energie, Energie van Ons, OM, Vrijopnaam en Pure Energie.

Meer lezen

Wil je meer lezen over duurzaam leven? Klik dan hier

Kies heb jij bewust gekozen voor een energiemaatschappij?


Volg je ons als duurzame familie al op InstagramPinterest of Facebook voor meer groene inspiratie?