Een moestuin aanleggen was lang niets voor ons. Tot we aan een grote mensenhuis begonnen. De tuin was ineens klaar en toen begon het te kriebelen: ik wil een moestuin. Beelden van mijn opa doemde op. Hij had een enorme tuin, vol met van alles en nog wat. Hij genoot daar echt van. Het was zijn lust en zijn leven.

moestuin21
Onze zelfgemaakte moestuinbakken met klimrek.

De traditionele moestuin

Bij moestuinen denk ik vaak aan volkstuintjes. Dat zijn stukken grond die mensen vaak huren omdat ze een moestuin willen en hun tuin thuis te klein is. En die moestuinen daar zien er echt wel vet uit hoor. Van die rijen wigwammen voor de bonen bijvoorbeeld. En rijen van dezelfde groenten.

Waar moet je aan denken als je een traditionele moestuin wilt beginnen.

  1. Ruimte – Omdat je behoorlijk wat ruimte vrij moet houden tussen de rijen en de soorten, neemt een traditionele moestuin behoorlijk veel ruimte in beslag. Denk aan stukken van wel 100 vierkante meter. Dat is niet een stuk grond wat de meeste mensen achter hun tuin beschikbaar hebben voor een moestuin.
  2. Tijd – De tijd die je kwijt bent aan: zuurgraad bepalen, spitten, losmaken, kalk strooien, bemesten, zand/leem/compost door de aarde mengen is groot. En dit is alleen nog maar om je grond zaaiklaar te maken. En dat over zo’n hele lap grond!
  3. Zaaien – Zaaien in een traditionele moestuin is iets waar behoorlijk wat zaad aan verspilt wordt. Je zaait vaak hele zakjes op. Terwijl je, als je plantjes opkomen, meer dan de helft weer moet verwijderen. Want plantjes moeten niet te dicht op elkaar staan, dan groeien ze niet goed.
  4. Verzorging – Onkruid is een ding waar de traditionele moestuinen heel veel last van hebben. Je bent daar als tuinder dus heel veel tijd mee kwijt. Met het verwijderen, opsporen, bestrijden. Het is stom werk en die tijd kun je niet aan de mooie planten besteden. Ook grote oppervlakten water geven is een kostbare aangelegenheid. Je hebt er misschien wel een sproeisysteem voor nodig en anders kost het je heel erg veel tijd.
  5. Oogsten – De oogst van een traditionele moestuin is heel groot. En alle oogst van eenzelfde groente, komt ook op hetzelfde moment. Waar ga je al die kroppen sla laten? Vaak kun je er niet tegenop eten. Natuurlijk is uitdelen of verkopen heel leuk, maar eigenlijk wil je het zelf houden. Jij hebt er al die moeite voor gedaan. Maar dat betekent nog meer moeite voor het inmaken bijvoorbeeld.

Vierkante meter moestuin

Bij alleen de gedachte aan zo’n volkstuin of grote moestuin krijg ik het al benauwd. Hoeveel werk (en dus tijd) kost dat wel niet? Die tijd heb ik er echt niet voor. Weinig mensen hebben denk ik tegenwoordig de tijd en de discipline om zo’n grote moestuin te onderhouden.

Een vierkante meter moestuin kent eigenlijk alle nadelen van de traditionele moestuin niet.

  1. Ruimte – Je hebt heel weinig ruimte nodig. Dit kan een paar potten of een bak op je balkon zijn. Op je oprit, onder het keukenraam of een vierkante meter bak (of meerdere) in je tuin. Al op een vakje van 30 x 30 centimeter kun je tuinieren. Bijkomend voordeel is ook dat het er mooi uit blijft zien. Het wordt geen rommel na het oogsten, dus het is ook nog eens mooi om naar te kijken.
  2. Tijd – Een moestuinbak of pot hoef je maar 1 keer neer te zetten. Daarna is hij voor altijd klaar om te zaaien. Het kost elk jaar een heel klein beetje tijd om de grond in orde te maken, maar dat is het dan ook.
  3. Zaaien – Je zaait wat je ook echt zelf kunt opeten. Je zaait niet in rijtjes, maar precies genoeg. Er wordt maar weinig zaad verspilt.
  4. Verzorging – Een groot voordeel is ook dat het makkelijk te onderhouden is. Het kost je geen uren werk. Omdat de bak een soort afgesloten systeem is en omdat er in elk vak een andere groente staat, komt er veel minder onkruid in. Natuurlijk moet je wel eens slakken zoeken, maar de tijd die dat kost is echt te verwaarlozen.
  5. Oogsten – Je oogst precies wat je op kunt eten. Je hoeft niet alles in een keer te oogsten, veel soorten kun je doorlopend van blijven plukken bijvoorbeeld. En als een vak leeg is, kun je er meteen weer een andere groente in zaaien. Zo kun je een vaak wel 3 of 4 keer per seizoen gebruiken.

Moestuin aanleggen

Of het een beetje werd aangewakkerd door de acties van de grootgrutter met de kleine doosjes moestuintjes durf ik niet te zeggen. Maar feit was dat we al in ons vorige huis zijn begonnen met het aanleggen van een moestuin. We droomden groots en waren onbezonnen. We wilden op het dak van ons schuurtje een moestuin aanleggen. Helaas staken de buren daar een stokje voor. Stom vonden wij toen. Nu denk ik, beter dat het niet door ging. Want dan moet je elke avond met je gieter de trap op naar het dak om je plantjes water te geven, hahaha! Ik zie het al voor me.

In de 7 jaar dat we daar woonden hebben we een moestuin voor het huis gehad en achter in de tuin. Die aan de voorkant lag op het noorden, niet ideaal, maar deze moest al na een jaar weg omdat er een bakfiets in huis kwam. Deze kon niet in ons minituintje staan en moest dus voor de deur. Bye bye, moestuin. Die aan de achterkant was ook niet ideaal want die lag zo ongeveer de hele dag in de schaduw van het schuurtje. En als er iets is wat je moestuin nodig heeft, is dat zonlicht.

Toch lukte het ons wel om er wat groenten uit te krijgen. Helaas ging er ook veel mis. Zoals die keer dat we na de zomervakantie terugkwamen in een totaal ontploft tomatenoerwoud, haha!

moestuin2
Samen met je kinderen een moestuin aanleggen is heel leuk en leerzaam.

Vierkante meter moestuin aanleggen

In ons nieuwe huis hebben we een lekkere grote tuin. Dus toen schakelden we over naar een vierkante meter bak. Je kunt kant en klare moestuinbakken kopen, maar je kunt ze ook prima zelf maken. Dit kost natuurlijk meer tijd, maar het kost wel beduidend minder geld. Zeker als je materialen wilt recyclen. Iedereen heeft vaak nog wel ergens wat planken liggen bijvoorbeeld. Wij pakten wat planken van de verbouwing, kochten worteldoek en gebruikten draad om een raster mee uit te zetten. Wat later maakte ik met wat latjes nog een rek aan de achterkant voor de klimplanten en dat werkt ook helemaal prima.

Waar leg je je moestuin aan?

Als je wilt beginnen met een moestuinieren heb je echt niet zo veel nodig. Zelfs niet eens een echte tuin, want het kan ook prima in potten op je balkon. Wat belangrijk is, is dat bedenkt welk gedeelte van je tuin of balkon het meest geschikt is en hoeveel ruimte je daar wilt opofferen om een moestuin aan te leggen.

De plek die je nodig hebt heeft heel wat zonlicht nodig. In het ideale geval ligt hij op het zuiden. Maar een andere plek is ook niet erg. Maar de hele dag schaduw, daar ga je geen groenten mee kweken helaas.

Als je een mooie plek hebt, bekijk dan hoeveel ruimte je kunt en wilt missen. Want ik denk dat je het zelf ook lekker vind om in de zon te zitten. Bij een tuin met veel ruimte is er altijd wel plek om in te zon te zitten, maar op een balkon is dat een ander verhaal. Als je een beetje een inschatting hebt gemaakt van wat voor plek je moestuin mag innemen kun je verder aan de slag.

Wij hebben gekozen voor 2 bakken van 1.20 meter. Dit betekent 16 zaaivakjes per bak. Ze liggen bij ons op het zuiden, zodat ze de meeste zon meepakken. Ook liggen de bakken voor mijn keukenraam en achter onze loungebanken. Dat betekent in het zicht. Zo vergeet ik ze niet.

Vullen van je moestuinbak

Je moestuinbak vullen is een iets zwaardere klus, want er gaat meer aarde in dan je denkt. Kies bij het tuincentrum voor speciale moestuinaarde. Bemest ook je moestuin elk voorjaar opnieuw en maak de aarde dan weer luchtig.

Kies vervolgens de zaden van groenten die jullie thuis ook echt eten. Bijvoorbeeld radijsjes zijn heel makkelijk te kweken, maar niemand lust ze hier. Zonde dus om die te zaaien. Als je begint in het voorjaar houdt er dan rekening mee dat je bepaalde groenten eerst binnen moet opkweken en daarna buiten moet laten wennen aan de koudere buitenlucht (afharden). Dus zorg ook voor wat potten of bakken voor binnen. Als je dit niet wilt, koop dan alleen zaden die je meteen in de volle grond kunt zaaien

moestuin aanleggen5
Mijn opkweekplatform in de woonkamer.

De makkelijke moestuin

De Makkelijke Moestuin: site, boek en app, zijn echt mijn lifesaver. Jelle is echt mijn held. Met de informatie van Jelle van De Makkelijke Moestuin, lukt je moestuin echt altijd. Er is een app voor op je telefoon. Deze app neemt je vanaf het moment dat je bak staat mee op pad. Hij vertelt je welke zaden je op welk moment moet zaaien, welke groenten wel of niet naast elkaar kunnen staan. Maar ook hoeveel zaden je per vakje moet inzaaien.

En alsof dat nog niet genoeg is, zit er een heel tijdspad in de app. Elke dag vertelt de app je wat je moet doen. Dit varieert van alleen water geven, tot bekijken hoe je zaadjes groeien, uitdunnen, onkruid wieden. De app zorgt ervoor dat je echt goed gaat kijken naar hoe je plantjes er uit zien.

Zelf als je zaden binnen moet opkweken dan begeleid de app je daarbij. In het eerste jaar heb ik me daar niet aan gewaagd. Maar dit jaar ben ik dus klimcourgette en komkommerplantjes aan het opkweken binnen.

moestuin aanleggen3
Met dank aan de makkelijke moestuin app gaat het ook dit jaar weer heel goed.

Wat heb je echt nodig als je een moestuin wilt aanleggen?

Er zijn niet heel veel dingen die je echt nodig hebt. Vaak zijn dingen handig of lijken ze dat, maar of ze echt nodig zijn is maar de vraag.

Wat heb je wel echt nodig:

  • een bak, een pot of een vierkante meter bak
  • moestuinaarde
  • zaden
  • gieter of bakje
  • kleine bakjes of potjes om op te kweken binnen

Wat is handig maar niet perse nodig:

  • handschoenen
  • schepje/harkje
  • regenton
  • labels

Waar begin je nu mee qua groenten? Tja, wij zijn vorig jaar begonnen met o.a. spinazie, rucola, pluksla, bonen, bietjes, erwten, wortels en bosuitjes. Deze groenten zijn supermakkelijk om in je moestuin te laten groeien. Ze zijn allemaal gelukt en we hebben er heerlijk van gegeten. We vonden zelfs het aantal vakjes in de bak te groot, omdat we niet wisten wat we er zouden zaaien!

Moet je alles weten van tevoren? Zeker niet! Aldoende leert men. Ik weet ook echt nog een heleboel niet. Maar als je elk jaar iets leert dan gaat het dus ook elk jaar beter. Je krijgt er meer moed van, tenminste ik wel. Daardoor probeer ik ook elk jaar weer nieuwe dingen.

Meer lezen

Alles over duurzaam leven

Volg je ons als duurzame familie al op InstagramPinterest of Facebook voor meer groene inspiratie?